...


Mθετε περισστερα για τις Υπηρεσες Ενημρωσης του Δ.Ε.Φ. κνοντας κλικ εδ.
-
" "




Εισγηση στο στικ Δκαιο





Ορισμς Δικαου

ΔΙΚΙΟ εναι το σνολο των γενικν και αφηρημνων ετερνομων καννων που ρυθμζουν υποχρεωτικ την κοινωνικ συμβωση.



Χαρακτηριστικ δικαου

l.ρυθμζει την εξωτερικ συμπεριφορ των μελν μιας συγκεκριμνης
κοινωνας, που εναι οργανωμνη σε κρτος. Δεν απευθνεται στη
συνεδηση τον εσωτερικ



κσμο του ανθρπου.

2. χει ετερνομη προλευση. Πηγζει απ οργανωμνη σε κρτος κοινωνα και χι

απ τη συνεδηση τη βοληση του ατμου.

3. εναι υποχρεωτικ, αφο το κρτος σε περπτωση μη συμμρφωσης χει
τα μσα (ποινς, αναγκαστικ εκτλεση δικαστικν αποφσεων) να το
επιβλει.

4.χει γενικ και αφηρημνο χαρακτρα, αφο δε ρυθμζει ατομικς περιπτσεις, αλλα. ευρτερο και αφηρημνο αριθμ περιπτσεων.



Διακρσεις δικαου

ΘΕΤΙΚ.Ο ΔΙΚ.ΙΟ : το σνολο των καννων του δικαου που πηγζουν
απ μια συγκεκριμνη πολιτεα και ισχουν στα εδαφικ πλασια της
πολιτεας αυτς.

ΦΥΣΙΚ.Ο ΔΙΚΙΟ : το ιδεατ σστημα καννων που πηγζουν απ τη φση των πραγμτων και ταυτζονται με την αφηρημνη ννοια της δικαιοσνης.



Η συμπεριφορ των μελν μιας κοινωνας δεν καθορζεται μνο απ τους
καννες δικαου αλλ και απ τους καννες της ηθικς, των ηθν της
θρησκεας.



Διαφσεις δικαου

ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚ.ΙΟ : οι καννες του ρυθμζουν σχσεις στις οποες
απ το να τουλχιστο μρος μετχει το κρτος να νομικ πρσωπο
δημοσου δικαου ως



φορας κρατικς εξουσας.

Τ ο Δημσιο δκαιο υποδιαφεται σε :

1. Διεθνς: ρυθμζει σχσεις ανμεσα σε κρτη



2. Εσωτερκ. ) Συνταγματικ: Ρυθμζει λειτουργα της Πολιτεας, των οργνων της, των ατομικν και πολιτικν δικαιωμτων.



Β) Διοικητικ: ρυθμζει τη λειτουργα της διοκησης και

ειδικτερα τη σχση πολιτν- διοκησης.

Γ) Ποινικ: ρυθμζει τις αξιποινες πρξεις και τις ποινς που

αυτς επισρουν.

Δ)Δικονομικ : ρυθμζει τη λειτουργα των δικαστηρων και τη

διαδικασα που ισχει για τις διφορες υποθσεις. Υποδιαιρεται σε



αστικ δικονομικ, ποινικ δικονομικ και διοικητικ δικονομικ

Ε) Εκκλησιαστικ: ρυθμζει τις σχσεις κρτους - Εκκλησας.

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΚΙΟ : οι καννες τισυ ρυθμζΟΝ σχσεις ανμεσα σε ιδιτες, δηλαδ



σε πρσωπα που δεν ασκον κρατικ εξουσα και εναι γι' αυτ ιστιμα

Το Ιδιωτικ Δκαιο υποδιαιρεται σε:

1. στικ: ρυθμζει τις βιοτικς σχσεις της ιδιωτικς ζως και των ιδιωτικν

συναλλαγν που διαμορφνσνται μσα σε να κρτος ανμεσα στους πολτες



του.



2. . Εμπορικ

3. Εργατικ (χει μικτ χαρακτρα γιατ μεγλο μρος του ανκει στο δημσιο

δκαιο)

4. Ιδιωτικ Διεθνς: καννες που καθορζουν το δκαιο -ελληνικ ξVO- που

πρπει να εφαρμζεται ταν η συγκεκριμνη σχση συνδεται με

περισστερες ννομες τξεις.



Το στικ Δκαιο υποδιαιρεται σε:

Ι.γενικς αρχς: περιχουν τους γενικος καννες γα λες τις αστικς
ννομες σχσεις ανεξρτητα απ την ειδικτερη κατηγορα στην οποα
ανκουν. 2.ενοχικ δ αιo: περtλαμβνει τους καννες που ρυθμζουν τις
ενοχικς σχσεις, δηλαδ τις σχσεις μεταξ δο προσπων απ τα οποα
το να, ο «δανειστ/9> δικαιοται να αξισει απ τον JJ...o, τον
«Oφεtλτη» μια πρξη παρλειψη. 3.εμπργματο δκαιο: καννες που
ρυθμζουν τις σχσεις των ανθρπων προς τα



πργματα.

4.0 oγενειαK δκαιο: καννες που ρυθμζουν τις οικογενειακς ννομες σχσεις.



5. κληρονομικ δκαιο: ρυθμζει την κληρονομικ διαδοχ του προσπου,
δηλαδ την τχη της περιουσας του στερα απ το θνατ του.



ΠΗΓΕΣ ΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΙΟΥ



Πηγς δικαου εναι τα μσα με τα οποα εκφρζονται οι καννες του
θετικο δικαου σε να κρτος. Ττοια μσα εναι ο νμος και το θιμο.



Νμος εναι ο καννας δικαου τον οποο θεσπζει απευθεας η πολιτεα
με τα αρμδια ργαν της, σμφωνα με ορισμνη διαδικασα, εναι γραπτ
κεμενο που περιχει επιταγς απαγορεσεις, δημιουργε' δικαιματα
υποχρεσεις για το σνολο τουλχιστον για να αριστο αριθμ ανθρπων.



θψο εναι καννας δικαου που διαμορφνεται στερα απ αδικοπη και
ομοιμορφη σκηση μιας ορισμνης πρακτικς. για μακρ χρονικ διστημα
απευθεας απ το λα, ο οποος χει την πεποθηση τι η εφαρμογ της
πρακτικς αυτς εναι υποχρεωτικ. Εν λεπει η λαικ αυτ πεποθηση η
τρηση της συμπεριφορς δεν αποτελε θιμο σΧλ απλ συνθεια
συναλλακτικ θη, τα οποα



δεν αποτελον καννες δικαου.



Πηγς του αστικο δικαου εναι ο αστικς κδικας και μερικο ειδικο νμοι που ρυθμζουν ειδικ θματα.



ΔΙΚΙΩΜ ΚΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ



Η ρθμιση μιας ννομης σχσης απ το δκαιο χει σαν αποτλεσμα δημιουργονται δικαιματα και υποχρεσεις.





ΔΙΚΙΩΜ εναι η εξουσα που παρχει το δκαιο σε να πρσωπο για. την
ικανοποηση ενς βιοτικο του συμφροντος, το οποο κρνεται ξιο
προστασας. Ο δικαιοχος μπορε να εmδιξει την πραγματοποηση της
κατστασης που εναι απαρατ/τη για να ικανοποιηθε το προστατευμενο
συμφρον του και αναγκαστικ, δηλαδ με τη συνδρομ της δημσιας αρχς.
Εν δεν συντρχει η δυναττητα μεσης πραγματοποησης της ως νω
κατστασης και αναγκαστικ ττε μιλμε για εννομo συμφρον, αλλ χι
για δικαωμα. Επσης ταν υπρχει ελπδα τι θα



ολοκληρωθον τα στοιχεα που απαιτονται για τη γνεση του δικαιματος ττε λμ τι υπρχει «δικαωμα» προσδοκας.



ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ εναι η δσμευση που επιβλλει το δκαιο στο πρσωπο
να Tηρει ορισμνη συμπεριφορ που αποβλπει στην ικανοποηση του
δικαιματος λλου προσπου.



ν συμβε να συμπσουν το δικαωμα και η υποχρωση στο δω πρσωπο το
αποτλεσμα εναι συνθως η .κατργηση του δικαιματος και της
υποχρωσης. Υπρχουν και ορισμνα δικαιματα που απ τη φση τους
περιχουν ταυτχρονα και υποχρωση, τα οποα ονομζονται λειτουργικ
δικαιματα. πχ. γονικ μριμνα.


ΔΙΚΡΙΣΕΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΔΙΚΙΩΜΤΩΝ

.ΕΞΟΥΣΙΣΤΙΚ δικαιματα εναι εκενα που αναγνωρζουν στο φορα τους τη δυναττητα -να εξουσιζει OρισΜVOαγαθ δικαωμα (πχ κυριτητα)
-να επεμβανει μεσα και αποκλειστικ στην προσωπικ σφαρα ενς

λλου προσπου(πχ γονικ μριμνα)
-να εξουσιζει τη θληση αυτο του λλου προσπου, οπτε να το εξαναγκζει σε πρξη, παρλειψη ανοχ, οπτε μtλμε για αξωση.
Τα εξουσιαστικ δικαιματα διακρνονται σε απλυτα (ισχουν ναντι λων πχ εμπργματα) και σε σχετικ (στρφονται απ την αρχ

αποκλειστικ εναντον ορισμνου προσπου και το υποχρενουν σε Oρισμftvη συμπεριφορ πχ ενοχικ). Τα σχετικ δικαιματα αποτελον πντα αξωση, εν τα απλυτα μνο εφσον προσβληθον.
ΔΙΠΛΣΤΙΚ δικαιματα εναι εκενα που παρχουν στο φορα τους την εξουσα να δημιουργεΙ να αλλοινει να καταργε μια ννομη σχση ετε με μονομερ πρξη του (πχ καταγγελα συμβσεως) ετε με τη συνδρομ και αλλων προυποθσεων και τη μεσολβηση της δικαστικς αρχς (πχ ατηση διαζυγου).

Β. Ι.δικαιματα του ατμου στην προσωπικτητ του
2.0ικογενειακ δικαιματα
3.περιουσιακ δικαιματα: α) εμπργματα (δηλ κυρτητα, δουλεες. ενχυρο. υποθκη)

1)

δικαιματα στα προιντα της

ανθρπινηι

δινοιας(δηλ. δικαιματα βιομηχανικς και πνευματικς ιδιοκτησας)
γ) ενοχικ
δ)κληρονομικ (κληρονομα και κληροδοσα)

ΓΩΓ ΚΙ ΞΙΩΣΗ

υτ που χαρακτηρζει την αξωση σε σχση με το δικαωμα που την παργει εναι η δυναττητα που χει ο δικαιοχος να εκβισει την πραγματοποηση της κατστασης που επιβλλει το δικαωμα με τη βοθεια της δικαστικς αρχς. υτ η δυναττητα ονομζεται αγωγ.

ΕΝΣΤΣΗ

Εκενος εναντον του οποου ασκεται κποιο δικαωμα χει τη δυναττητα να παραλσει προσωριν και μνιμα .την ενΡΥεια αυτο του δικαιματος χωρς να αρνεται την παρξ του, προβλλοντας εναντον του να δικ του αντπαλο δικαiroμα που χει αυτ την παραλυτικ δναμη (πχ νσταση της παραγραφς).

ΚΤΗΣΗ ΔΙΚ1ΩΜΤΩΝ

Εναι η σνδεση ενς δικαιματος με ορισμνο πρσωπο. Διακρνεται σε πρωττυπη, ταν δεν στηρζεται σε προηγομενο δικαωμα ενς λλου προσπου (πχ. Χρησικτησα) και σε παργωγη, ταν στηρζεται σε προηγομενο δικαωμα ενς λλου προσπου (πχ κτση κυριτητας πργματος με μεταββαση απ τον πρmryoμενo κριο). Η παργωγη κτση στη νομικ γλσσα ονομζεται διαδοχ και διακρνεται σε ειδικ (ταν μεταβιβζεται ορισμνο δικαωμα και περισστερα αλλ το καθνα ξεχωριστ και με ιδιατερη πρξη υποχρωση) και σε καθολικ (ταν μεταβιβζεται με να μνο νομικ γεγονς ολκληρη περιουσα ως οΛτητα)

ΛΛΟΙΩΣΗ ΔΙΚΙΩΜΤΩΝ

Ι.υποκειμενικ, ταν αλλζει το προσωπο του δικαιοχου του υπχρεου 2.ανnκεΙΜΕΝUC, ταν αλλζει το περιεχμενο του δικαιματος

ΠΩΛΕΙ ΔΙΚΙΩΜΤΩΝ


Εναι η λση του δεσμο που υπρχει ανμεσα στο δικαωμα και τον φορα του. Μπορε να oφεv...εται σε γεγονς ανεξρτητο προς τη βοληση του δικαιοχου (πχ θνατος) να συνδεται με τη βολησ του (οπτε μιλμε για εκποηση διθεση). Η διθεση διακρivεται σε : 1. απαλλοτρωση, το δικαωμα μεταβιβζεται σε νο πρσωπο, που το αποκτ, εν το χνει ο προηγομενος δικαιοχος του (μεταββαση κυριτητας πργματος)
2. επιβρυνση, το δικαωμα περιορζεται με τη σσταση ενς λλου δικαιματος σε φελος κποιου τρτου (ενχυρο)

3. παρατηση, ταν ο δικαιοχος εγκαταλεπει το δικαωμα, αδιφορο αν περιρχεται σε λλο πρσωπο χι

ΟΡΙ ΣΚΗΣΗΣ ΔΙΚΙΩΜΤΟΣ
Η ννoμη τξη απαγορεει την καταχρηστικ σκηση των δικαιωμτων, δηλαδ την προφαν υπρβαση των ορων που . επιβλλουν η καλ πστη τα χρηστ θη ο

κοινωνικς και οικονομικς σκοπς του δικαιματος.
Καλ πστη εναι η ευθτητα και εντιμτητα που επtβλλεται να επιδεικνει κανες στην κοινωνικ συμβωση και εν γνει στις συναλλαγς.
Χρηστ θη εναι οι καννες της κοινωνικς ηθικς, σμφωνα με τις αvτιλψεις ενς

μσου, χρηστο και συνετο ανθρπου.




ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΔΙΚΙΩΜΤΩΝ



Εναι πιθαν η σκηση ενς δικαιματος να περιορζεται απ το τι αυτ ρχεται σε σγκρουση με να λλο δικαωμα.

ταν πρκειται για σγκρουση ανμεσα σε περισστερα ενοχικ δικαιματα
ισχει η αρχ της πρληψης, δηλαδ της προτμησης αυτο ο οποος
προλαβανει να ασκσει πρτος το δικαωμ του. Πχ. αν ο διος οφε1λτης
oφεiλει την δια παροχ σε περισστερους δανειστς και η περιουσα του
δεν επαρκε για να ικανοποισει λους τους δανειστς, ικανοποιεται
ποιος ασκσει πρτος το δικαωμ του.



ταν πρκειται για σγκρουση περισσοτρων εμπραγμτων δικαιωμτων στο διο πργμα ισχει η αρχ της xpovικς προτεραιτητας.



ΧΡΟΝΙΚ ΟΡΙ ΣΚΗΣΗΣ ΔΙΚΙΩΜΤΩΝ



Ο νμος τσσει συχντατα και ρητ χρονικος περιορισμος στην σκηση των δικαιωμτων.

1. Σμφωνα με το ρθρο 247 Κ «το δικαωμα να απαιτσει κποιος απ
Λλον μια πρξη μια παρλειψη (αξωση) παραγρφεται». Κανονικ και
εφσον δεν ορζεται



διαφορετικ στο νμο η παραγραφ επρχεται σε εκοσι χρνια. Δεν
υπκεινται σε παραγραφ οι οικογενειακς αξισεις και οι ενστσεις.



Για να αρχσει ο χρνος παραγραφς πρπει α) η αξωση να χει γεννηθε και β) να εναι δυνατ η δικαστικ της επιδωξη.

Ο χρνος παραγραφς επηρεζεται κατ δο τρπους: α) η αναστολ της
παραγραφς χει ως συνπεια να μην υπολογζεται στο χρνο της
παραγραφς το χρονικ διστημα κατ το οποο διαρκε ο ανασταλτικς
λ&Υος. Η παραγραφ συνεχζεται ταν πψει ο λογος της αναστολς. Β)
η διακοπ της παραγραφς χει σαν αποτλεσμα να μην υπολογζεται
καθλου ο χρνος παραγραφς που. τρεξε πριν συμβε το γεγονς της
διακοπς, τσι στε στο τλος της διακοπς να αρχζει να



παραγραφ.

2.Σμφωνα με το ρθρο 279 Κ η αποσβεστικ προθεσμα εναι ο XΡOVΙKς



περιορισμς μσα στον οποο πρπει να ασκηθε το δικαωμα.



Η αποσβεστικ προθεσμα λαμβνεται υπψη αυτεπγγελτα απ το
δικαστριο, ακμα κι αν δεν προταθε, αρκε να προκπτουν στοιχεα της
απ τη δικογραφα και η παρατηση απ την αποσβεστικ προθεσμα εναι
κυρη, ακμα και ταν αυτ χει συμπληρωθε. Με την προδο της
αποσβεστικς προθεσμας επρχεται πλρης απσβεση του δικαιματος.



ΠΡΟΣΤΣΙ ΤΩΝ ΔΙΚΙΩΜΤΩΝ

ΥΤΟΔΥΝΜΗ : - αυτοδικα: εναι η ικανοποηση της αξωσης απ το

δικαιοχο αυτοδναμα, με τις δικς του δυνμεις, χωρς τη συνδρομ της

αρχς. Εmτρπεται μνο ταν η βοθεια της αρχς δεν μπορε να φτσει



εγκαιρα και υπρχει κνδυνος απ την αναβολ να ματαιωθε να δυσκολευτε σημαντικ η πραγμτωση της αξωσης.

,μυνα: εναι το μσο με το οποο ο δικαιοχος επιδικει να διατηρηθε
η κατσταση που υπρχει. Εν με την αυτοδικα επιδικει μεταβολ στην
υφιστμενη κατσταση. Η μυνα θεωρεται δικαωμα ταν πρπει να
αποτραπε επθεση (δηλαδ συμπεριφορ που τενει να προσβλει να
ννομο αγαθ ορισμνου προσπου), δικη (που προσκροει σε ορισμνο
καννα δικαου) και παροσα. Η μυνα επιβλλεται ταν συντρχουν οι
παραπνω προποθσεις ακμα και

αν η ζημα που επρχεται με αυτν εναι μεγαλτερη απ αυτν που απειλε η επθεση.

Kατσταση ανγκης: η καταστροφ ξνου πργματος δεν αποτελε

παρνομη πρξη εφσον εναι αναγκαα για να αποτραπε επικεμενος
κνδυνος που απειλε δυσανλογα μεγαλτερη ζημα αυτο που επιχειρε
την καταστροφ λλου.



2.ΔΙΚΣΤΙΚΗ



Ο φορας του δικαιματος μπορε να επιδιξει την προστασα αυτο
δικαστικς. Το κριο μσο του εναι η αγωγ. Οι αγωγς διακρνονται σε
καταψηφιστικς (ταν ζητεται η καταδκη του εναγμενου σε παροχ,
πρξη παρλειψη), σε αναγνωριστικς (ταν επιδικεται η απλ
αναγνριση τι υπρχει δεν υπρχει κποια ννομη σχση) και σε
διαπλαστικς (ταν επιδικεται η δημιουργα, αλλοωση κατργηση μιας
ννομης σχσης).








© www.dap-nomikis.gr 2001-2006

: 2006-01-21 (10131 )

[ ]
Content ©
A Forum E-Mail
: - 2001-2006